Hoe Leiden Social Return verder brengt van verplichting naar maatschappelijke impact
Social Return is binnen veel gemeenten inmiddels een vast onderdeel van aanbestedingen. Maar wanneer een aanpak al langer bestaat, ontstaat ook een nieuwe vraag: sluit de werkwijze nog aan bij wat je maatschappelijk wilt bereiken? De gemeente Leiden wilde haar aanpak tegen het licht houden en onderzoeken waar kansen lagen voor verdere ontwikkeling. InterPactum ondersteunde de gemeente bij deze verkenning en vertaalde de inzichten uit beleid en praktijk naar advies voor de toekomst.
Niet alleen kijken naar wat er staat, maar naar wat er werkt
Een Social Return-aanpak bestaat uit beleidsafspraken, processen en instrumenten, maar krijgt uiteindelijk pas betekenis in de uitvoering. Daarom keek InterPactum niet alleen naar de bestaande werkwijze op papier, maar juist ook naar hoe deze in de praktijk werd ervaren.
In gesprekken met betrokkenen binnen de organisatie werden verschillende perspectieven bij elkaar gebracht. Waar werkt de huidige aanpak goed? Waar ontstaan knelpunten? Welke ruimte is er voor maatwerk? En hoe zorg je ervoor dat Social Return niet alleen als verplichting binnen een opdracht wordt gezien, maar daadwerkelijk bijdraagt aan maatschappelijke doelen?
Door beleid en uitvoering naast elkaar te leggen ontstond een duidelijker beeld van zowel de sterke punten van de Leidse aanpak als de mogelijkheden om deze verder te ontwikkelen.
Van Social Return naar maatschappelijke impact
Een belangrijk onderdeel van de opdracht was om verder te kijken dan de uitvoering van afzonderlijke Social Return-verplichtingen. De arbeidsmarkt verandert, maatschappelijke opgaven raken steeds sterker met elkaar verweven en ook van publieke organisaties wordt steeds vaker gevraagd om hun inkoopkracht bewust in te zetten.
Daarmee verschuift ook de vraag van hoe voeren we Social Return goed uit? naar welke maatschappelijke impact willen we ermee bereiken?
InterPactum hielp Leiden deze bredere vraag te onderzoeken. Daarbij stonden onder andere de verbinding tussen beleid en uitvoering, de mogelijkheden om maatschappelijke doelstellingen beter te koppelen aan opdrachten en de ruimte voor verdere ontwikkeling van de aanpak centraal.
Een basis voor verdere ontwikkeling
De verkenning resulteerde in een advies waarmee de gemeente gericht verder kan werken aan haar Social Return-aanpak. Niet door alles opnieuw vorm te geven, maar door voort te bouwen op wat er al staat en scherper te kijken naar waar verbetering en meer maatschappelijke impact mogelijk zijn.
Daarmee heeft Leiden een basis om Social Return verder te ontwikkelen als instrument dat niet alleen gaat over het voldoen aan afspraken, maar over het bewust benutten van gemeentelijke opdrachten om kansen op werk en bredere maatschappelijke waarde te creëren.